Kawa kenijska

flaga kenii namalowana na wypalonych ziarnach wyśmienitej arabikiSpośród wszystkich krajów produkujących kawę Kenia jest niewątpliwie najbardziej podziwiana. Uprawa kawy dotarła do tego kraju miłośników herbaty dość późno, wprowadzona w 1900 roku przez Brytyjczyków. Gdy Kenijczycy odzyskali niepodległość, zrestrukturyzowali kawowy przemysł, co z perspektywy czasu wydaje się być godną podziwu dalekowzrocznością. Utrzymali oni zaawansowane technicznie plantacje badawcze, korzystali również z najbardziej zaawansowanych technik zbioru i suszenia owoców. Wypracowali system sprawnie działających spółdzielni drobnych farmerów i zorganizowali eksport kawy wokół otwartej licytacji.

Przemysł kawowy w Kenii

W 2012 roku według informacji ICO Kenia wyprodukowała ponad 850 tysięcy worków kawy. Według oficjalnych statystyk w branżach związanych pośrednio i bezpośrednio z kawą zatrudnionych jest około 6 milionów pracowników. Produkcja kawy to zaledwie 0.77% całego Produktu Krajowego Brutto Kenii. Wartość eksportu kawy to zaś 4,5% eksportu Kenii.

Aukcje kawy

W szczególności system aukcji może być kluczem do sukcesu kenijskiej kawy. Kupujący, który oferuje najwyższą cenę za daną partię kawy w danym tygodniu na nadzorowanej przez rząd kenijski aukcji, dostaje tę kawę. Nie ma możliwości zawierania transakcji pod stołem. Próbki z partii kawy wystawianej na aukcji są dystrybuowane do licencjonowanych eksporterów, którzy oceniają je i rozprowadzają je wśród swoich klientów, aby Ci również mogli je ocenić. Eksporterzy licytują kawę na podstawie własnych ocen oraz preferencji swoich klientów.

Ten prosty, przejrzysty system ma tendencję do nagradzania wysokiej jakości wyższymi cenami. Kawa kenijska ma również tę zaletę, że uprawiana jest konsekwentnie na dużych wysokościach oraz bogatych glebach w równikowym klimacie, który przyczynia się do wyraźnie owocowego i winnego jej charakteru. Jest  ona niewątpliwie ozdobą w panteonie kaw z Afryki wschodniej i Półwyspu Arabskiego.

Rejony upraw kawy

Rejony upraw kawy w KeniiKawa w Kenii jest uprawiana w kilku rejonach kraju. Główny obszar upraw rozciąga się na południowych stokach mierzącej 5199 metrów góry Kenia, sięgając prawie do stolicy kraju – Nairobi. Znacznie mniejszy obszar upraw znajduje się na zboczu góry Elgon, na granicy Kenii i Ugandy. Oprócz tych dwóch większych obszarów występuje kilka rejonów, na których uprawy są znacznie mniejsze: w okolicach Marsabit na północy, na granicy prowincji Kisii i Nyanza w południowo-zachodniej części kraju. Mapa obok przedstawia rejony upraw kawy w Kenii bardziej szczegółowo.

Nie tylko Kenia AA – kategorie kaw kenijskich

Kategorie kaw kenijskich to głównie podział oparty na wielkości ziarna, ale nie tylko:

Kenia E – rzadko spotykany rozmiar, największy spośród wszystkich; nazwa pochodzi od angielskiego słowa oznaczającego słonia – elephant. Ziarna z tej kategorii powstają w momencie, gdy dwa nasiona połączą się w jednym owocu. Podczas obróbki owocu tworzą się ziarna o kształcie „słoniowych uszu”. Do tej kategorii zaliczane są również wyjątkowo duże ziarna z kategorii Kenia PB. Podobnie jak Peaberry – ziaren z kategorii E jest z reguły bardzo niewiele.

Kenia AA – są to ziarna największe, o rozmiarach 17-18 i większych (17/64 i 18/64 cala), przekrój powyżej 7.20 milimetra.

Kenia AB – na tą kategorię składają się ziarna z dwóch podkategorii A i B zmieszane razem. Rozmiar A to ziarna o rozmiarze 6.80 mm, a B to rozmiar 6.20 mm.

Kenia C  - rozmiar mniejszy niż AB.

Kenia PB są to ziarna z mutacji Peaberry.

Kenia TT są to ziarna z kategorii AB i AA, ale charakteryzujące się mniejszą gęstością, oddzielane są od pozostałych za pomocą sprężonego powietrza.

Kenia T to bardzo lekkie ziarenka i połamane kawałki ziaren.

Kenia MH i Kenia ML stanowią około 7% ziaren produkowanych w Kenii. Są to ziarna, które pochodzą z owoców, które same spadły z drzewa kawowego lub też nie były dojrzałe w okresie zbiorów i pozostały na drzewie. Kawa z ziaren tych kategorii jest z reguły zauważalnie kwaśna.

Charakterystyka kaw kenijskich

Kawy kenijskie przy całej złożoności ich profilu smakowego są również kawami najbardziej wyważonymi spośród kaw premium z różnych rejonów świata. Silna, winna kwasowość jest łagodzona przez owocową słodycz. Chociaż body (ciało) jest zazwyczaj średnie, kenijskie kawy niemal zawsze posiadają głębię – dając wrażenie niemal „smolistej gęstości” naparu. Posmak (Mouthfeel) rezonuje w ustach, zamiast stawiać podniebieniu sprawę jasno i bez ogródek zaznaczać swą obecność. Niektóre kawy kenijskie charakteryzują się suchymi, jagodowymi niuansami, inne posiadają bardziej cytrusowe tony. Niektórzy cenią sobie zwłaszcza tą „jagodowość”. Wreszcie kawy kenijskie prawie zawsze charakteryzują się czystością smaku. Profil sensoryczny większości z nich wolny jest od wszelkich zanieczyszczeń i defektów, co nie zawsze jest tak oczywiste w przypadku kaw z innych źródeł.

Kawa kenijska w ogniu krytyki

Podobnie jak inne kraje produkujące kawę, Kenia znalazła się jakiś czas temu pod ostrzałem krytyki ze strony kupujących kawy speciality za wprowadzenie nowych odmian hybrydowych Arabiki, zwłaszcza Ruiru 11. Odmiany te z powodzeniem opierają się chorobom, ale według kawowych kiperów nie smakują tak dobrze, jak starsze odmiany np. SL-28. Jeszcze w okresie kolonialnej władzy Brytyjczyków, na odmianach opracowanych przez Scots Labs, zbudowany został przemysł kawowy w Kenii. Dwie główne odmiany to SL-28 i SL-34, są one odpowiedzialne za 90% kaw produkowanych w Kenii. Typ SL-34 jest znacznie wydajniejszy niż SL-28 i może być uprawiany na niżej położonych obszarach.

Kawowe źródła

  1. Coffee: A Guide to Buying, Brewing and Enjoying, Kenneth Davids
  2. wikipedia.org
  3. www.coffeeboardkenya.co.ke
  4. www.sweetmarias.com
  5. dev.ico.org/countries/kenya.pdf