Poczta Kawowa | Blog

Wszystko o kawie…

By

Jamajka Blue Mountain – legendarna kawa luksusowa

flaga Jamajki na ziarnach kawy speciality

Jedna z najbardziej znanych i podziwianych kaw w świecie kaw specjalistycznych to oczywiście Jamajka Blue Mountain. Stawiana jest obok hawajskiej kawy Kona, czy kaw z Jemenu w rzędzie najdroższych i najbardziej porządanych kaw gourmet. Blue Mountain to nie tylko marka kawy produkowanej na Jamajce, ale również nazwa odmiany arabica Blue Mountain, wywodzącej się od arabica Typica, mutacji powstałej na tej karaibskiej wyspie i charakteryzującej się wyjątkowymi walorami smakowymi.

Początki legendy kawy Jamajka Blue Mountain

W 1728 roku Sir Nicholas Lawes, były gubernator Jamajki, sprowadził kawę odmiany arabica typica z Martyniki. Warunki do uprawy były idealne i po dziewięciu latach od posadzenia pierwszej sadzonki 38 ton ziaren kawy zostało z Jamajki wyeksportowanych. W latach 1728-1768 uprawa kawy rozwijała się głównie na zboczach góry St. Andrew, jednakże stopniowo uprawy wchodziły na teren Gór Błękitnych (ang. Blue Mountain). Właśnie pod koniec XVIII i na początku XIX wieku zaczęła rosnąć legenda Jamaica Blue Mountain i jej popularność wśród smakoszy kawy z całego świata.

Góry Błękitne - uprawia się tutaj legendarną luksusową kawę Jamaica Blue Mountain

Problemy z produkcją wyśmienitej kawy z Jamajki

W pierwszej połowie wieku XIX na wyspie było ponad 500 plantacji kawy, jednakże pod koniec XIX wieku i w początkach wieku XX przemysł kawowy na wyspie borykał się z problemami. Uprawy kawy wymagały sporych nakładów pracy, dlatego też wielu producentów porzuciło je na rzecz innych upraw i hodowli zwierząt.

Rząd kolonialny w roku 1891 rozpoczął działania mające na celu ratowanie podupadającego przemysłu kawowego na wyspie. Władze rozpoczęły szkolenia farmerów w zakresie uprawy i przetwarzania kawy. Podjęto również starania mające na celu zwiększenie produkcji kawy i scentralizowanie procesu przetwarzania i oceny ziarna. Nie przyniosło to jednak spodziewanych efektów, nadal ogromne ilości kawy były produkowane i eksportowane z wyspy bez jakiejkolwiek kontroli. Skutkowało to spadkiem jakości i osłabianiem marki Jamaica Blue Mountain.

Jamajska Izba Przemysłu Kawowego

W celu poprawy jakości rząd kolonialny w 1944 roku scentralizował eksport kawy. Wszystkie ziarna kawy przeznaczone na eksport musiały być dostarczone do jednego zakładu zajmującego się przetwarzaniem i klasyfikacją ziaren kawy. Powoli zaczęła poprawiać się jakość eksportowanej z Jamajki kawy. W 1950 roku utworzona została Izba Przemysłu Kawowego czuwająca nad poprawą i utrzymaniem jakości kawy produkowanej na wyspie.

drewniane beczki wypełnione ziarnami luksusowej kawy jamajka blue mountain

Po odzyskaniu niepodległości rząd Jamajki utrzymał Coffee Industry Board of Jamaica. Wszystkie kawy pochodzące z rejonu Gór Błękitnych musiały być przetwarzane metodą mokrą w zaakceptowanych przez rządową agencję przetwórniach, a następnie suszone, łuskane i klasyfikowane w scentralizowanych zakładach między innymi Wallensford Estate czy Mavis Bank.

Warunki naturalne w jakich rośnie legendarna kawa Jamajka Blue Mountain

Góry Błękitne znajdują się we wschodniej części wyspy, tylko kawy rosnące w tym regionie mogą być nazywane Jamajka Blue Mountain. Góry Błękitne Jamajki mają iście bajkowy krajobraz. Wyższe rejony są pokryte mgłą niemal cały czas, przebijające się przez mgłę tropikalne słońce nadaje rosnącym tam drzewom wrażenie, jakby lśniły od wewnątrz. Mgła spowalnia dojrzewanie kawy, dzięki czemu kawowce produkują gęstsze ziarna, niż wskazywałyby na to wysokości, na których położone są plantacje. Kawa w Górach Błękitnych uprawiana jest na wysokościach 900-1200 metrów nad poziomem morza.

Legendarny charakter kawy z Jamajki

Jamajka Blue Mountain jest przetwarzana na mokro i ma doskonale wyważony profil smakowy. Delikatnie słodki smak, czasem wręcz kremowy i czekoladowy uzupełnia pełne ciało oraz jasna i łagodna kwasowość.

Ilość nigdy nie idzie w parze z jakością

W latach 70-tych i 80-tych kawa Jamajka Blue Mountain zyskała znacznie na popularności w rozwijającej się wówczas z niebywałą prędkością Japonii – w tym okresie niemal 90% kawy było eksportowanych do tego kraju. CIB zaczęła w tym okresie program inwestycji, dzięki dodatkowym funduszom z Japonii. Zainwestowano w nowe maszyny i zczęto stosować szybszą i łatwiejszą wersję obróbki tzw. aquapulping oraz mechaniczne usuwanie miąższu z ziaren. Zwiększyło to znacznie moce przerobowe, jednak dotychczasowa wysoka jakość, którą gwarantowały tradycyjne metody obróbki, ucierpiała. Lata dziewięćdziesiąte przyniosły kryzys na rynku japońskim i spadek zamówień. Kawa Jamajka Blue Mountain zaczęła się pojawiać coraz częściej na innych rynkach kaw specjalistycznych, nie budziła już jednak takich zachwytów jak niegdyś.

Czy wysoka cena kawy Jamajka Blue Mountain oznacza wysoką jakość?

ekskluzywna kawa Jamaica Blue Mountain w workach jutowych

Na wielu stronach sklepów sprzedających kawę marki Jamajka Blue Mountain znajdziemy opis tej kawy składający się z samych peanów nad wysoką jakością i świetnym smakiem tej kawy. Jeżeli jednak zapoznamy się ze zdaniem ekspertów, ocena kawy Jamajka Blue Mountain nie będzie już tak pozytywna. Zarówno Kenneth Davids z Coffee Review, jak i Tom Thompson z Sweetmarias.com zgadzają się co do jednego – kawa Jamajka Blue Mountain jest przereklamowana! Jakość obecnie produkowanej kawy absolutnie nie uzasadnia ceny, którą trzeba za nią zapłacić. Jest to oczywiście dobra kawa, ale jedyne co można o niej powiedzieć to, że charakterem przypomina inne kawy z Karaibów. Keneth Davids wspomina, że w latach 70-tych XX wieku, kawa ta miał rzeczywiście wysoką jakość, jednak obecnie niczym nie przypomina legendarnej Jamajka Blue Mountain. Ponadto według Tom’a z „Sweetmaria’s” kawie z Jamajki brak jest oryginalności – jest tak dobrze wyważona i ma tak gładki profil smakowy, że staje się zbyt łagodna. Co za tym idzie wiele kaw z innych krajów regionu jak Panama, Gwatemala czy Kostaryka jest o wiele ciekawszych, a zdecydowanie tańszych. Jednym słowem w przypadku Jamajka Blue Mountain płacisz za znaną markę.

Kawy Wellensford Estate Jamajka Blue Mountain lub Old Tavern Jamaica Blue Mountain

W ostatnich latach Coffee Industry Board of Jamaica przeprowadza niespotykany wcześniej eksperyment zezwalając niektórym plantacjom i przetwórniom na eksport kawy pod własną marką, zamiast ogólnej marki Jamajka Blue Mountain. Te najbardziej znane to Wellensford, Mavis Bank i Old Tavern. Należy pamiętać, że nie są to plantacje a przetwórnie skupiające kawę od okolicznych producentów, a następnie przetwarzające ziarno. Old Tavern stara się przerabiać kawę tradycyjną metodą mokrą wykorzystującą proces fermentacji i chociaż jej kawom brak jest jeszcze stałości, niektóre z nich potrafią być prawdziwie wybitne. Tego samego nie można jednak powiedzieć o Wellenford Estate, niegdyś produkującej kawy Jamajka Blue Mountain wyjątkowej jakości, dziś wykorzystująca nazwę do sprzedaży większej ilości kawy, która nie jest nawet przetwarzana w rejonie Gór Błękitnych a nad morzem w Kingstown.

Podróbki kawy Jamajka Blue Mountain

Podróbki zdarzają się w przypadku, każdego markowego produktu. Podróbki torebek Gucci, butów Adidas czy zegarków Rolex to w dzisiejszym świecie prawie norma. Trzeba pamiętać, że tym co przyciąga oszustów jest marka i jej wysoka cena, a w przypadku Jamajki Blue Mountain mamy do czynienia z jednym i drugim. Oczywiste oszustwa są przestępstwem, jednak na rynku można spotkać się z wykorzystaniem nazwy Jamajka Blue Mountain w niezbyt uczciwych działaniach marketingowych: mieszanki Blue Mountain, które zawierają bardzo mało oryginalnej kawy Jamajka Blue Mountain lub blendy „typu” Blue Mountain, które nie zawierają ani grama kawy Jamajka Blue Mountain. Kawy te mogą być wyśmienite, ale trzeba pamiętać, że nie są one kawą Jamajka Blue Mountain, a cena która wydaje się na pierwszy rzut oka atrakcyjna jak za kawę Jamajka Blue Mountain, po zastanowieniu może już taka nie być.

Mniej znane kawy z Jamajki – Jamajka High Mountain i Jamajka Low Mountain

Jak wspomniałem na początku tylko kawy produkowane w rejonie Gór Błękitnych na wysokościach powyżej 900 metrów nad poziomem morza, mogą uzyskać nazwę Jamajka Blue Mountain. Kawy spoza tego regionu uprawiane na wysokościach 450-900 metrów nad poziomem morza nazywają się Jamaica High Mountain. Kawy z upraw położonych poniżej 450 metrów nad poziomem morza będą nosiły nazwę Jamajka Supreme lub Jamajka Low Mountain.

Klasyfikacja kaw luksusowych Jamajka Blue Mountain

Jak każda inna odmiana kawy, również Jamaica Blue Mountain posiada szczegółową klasyfikację opartą na takich zmiennych jak rozmiar ziaren kawy, wygląd i wady ziaren kawy. Klasyfikacja kawy Jamaica Blue Mountain zawiera pięć klas:

  • Blue Mountain No. 1 – 96% ziaren ma rozmiary 17/20. Nie więcej niż 2% ziaren ma widoczne defekty.

  • Blue Mountain No. 2 – 96% ziaren ma rozmiary 16/17. Nie więcej niż 2% ziaren ma widoczne defekty.

  • Blue Mountain No. 3 – 96% ziaren ma rozmiary 15/16. Nie więcej niż 2% ziaren ma widoczne defekty.

  • Blue Mountain Peaberry – 96% ziaren musi być ziarnami typy Peaberry. Nie więcej niż 2% ziaren ma widoczne defekty.

  • Blue Mountain Triage – Zawiera ziarna wszystkich rozmiarów powyższych klas. Nie więcej niż 4% ziaren ma widoczne defekty.

Kawowe  źródła

  1. wikipedia.org
  2. ciboj.org
  3. „Coffee: A Guide to Buying, Brewing and Enjoying”, Kenneth Davids
  4. fot. „Drewniane beczki z kawą Jamaica Blue Mountain”, autor: Wade van Laius, domena publiczna
  5. fot. „Góry Błękitne”, autor: Wolmadrian, domenta publiczna
  6. fot „Worki z kawą”, autor: Mariordo, na licencji cc as a 3.0 u

 

 

By

Portoryko – zapomniany producent świetnej kawy

Flaga Portoryko namalowana na ziarnach wyśmienitej kawy Yuano SelectoPierwsze uprawy kawy pojawiły się na Portoryko w 1736 roku, sadzonki zostały przywiezione na wyspę przez hiszpańskich osadników. Kawa nie zrobiła tu początkowo takiej kariery jak chociażby na Jamajce. Przez cały wiek XVIII była uważana, za uprawę drugiej kategorii, mieszkańcy wyspy skupiali się na żyznych dolinach i uprawie trzciny cukrowej oraz zbóż.

Początek wieku XIX przyniósł wojny napoleońskie w Europie, ich konsekwencją była między innymi masowa emigracja ludności z Kostaryki – francuskiej wyspy na Morzu Śródziemnym. Imigranci z Kostaryki po przybyciu na Portoryko, nie zostali przyjęci z otwartymi rękami przez dotychczasowych mieszkańców. Wszystkie urodzajne tereny w dolinach zostały już zajęte przez potomków hiszpańskich kolonizatorów, dlatego też nowo przybyli zostali zmuszeni, aby poszukać sobie innych terenów do osiedlenia się.

Wzrost produkcji i znaczenia luksusowej kawy z Portoryko

Znaleźli je w południowo-zachodnich górach wyspy, nieopodal miasta Yauco. Warunki tam panujące nie sprzyjały zbytnio tradycyjnym uprawom. Zdeterminowani farmerzy postanowili spróbować z kawą, która do tej pory stanowiła zaledwie margines produkcji rolnej Portoryko. Tereny położone na wysokościach około 1000 metrów nad poziomem morza sprzyjały uprawie kawowców. Do roku 1860 rejon Yauco stał się dominującym w produkcji kawy, a do końca XIX wieku, wyspa była znaczącym graczem na międzynarodowym rynku kawy. W roku 1898 dwa potężne huragany niemal doszczętnie zniszczyły uprawy kawy na wyspie. Plantatorom zajęło ponad dwa lata, aby powrócić do normalnej produkcji kawy.

Wiek XX – upadek wyśmienitej kawy

Koniec XIX wieku i początek XX to okres skrajnie niesprzyjający produkcji kawy na Portoryko. W tym czasie kontrolę nad wyspą przejęły Stany Zjednoczone, co spowodowało załamanie się eksportu kawy do Europy. Kawa z Portoryko nie była już traktowana jako produkt kolonialny i została obłożona wysokim cłem. Rynek amerykański, również nie był dostępny dla producentów kawy z Puerto Rico, ze względu na długookresowe umowy pomiędzy USA i Brazylią na dostawę kawy.

Portoryko Yuano Selecto – kawa luksusowa

Gdy już wydawało się, że kawa z Portoryko nigdy nie powróci, w latach 80-tych XX wieku, Jamie Fortuno – absolwent Harvardu i ekspert od marketingu, wraz z konsorcjum farmerów z Rejonu Yuanto postanowił wznowić produkcję kawy. W tamtym okresie nastąpił wzrost zainteresowania konsumentów w Stanach Zjednoczonych kawami specjalistycznymi, to właśnie chciał wykorzystać Fortuno. Proponując klientom w USA luksusową kawę z Portoryko – Yuano Selecto. Kawy na Portoryko są nadal uprawiane w tradycyjnym rejonie w południowo-zachodnich górach, w okolicy miasta Yuano.

Jaki charakter ma kawa gourmet z Portoryko?

Stosowane odmiany to głównie Arabica Bourbon oraz inne lokalne odmiany Arabiki. Uprawy położone są na wysokościach 1000 metrów nad poziomem morza. Kawy z Portoryko mają typowy karaibski charakter. Są łagodne, jednak posiadają swoją moc, w smaku aromatyczne z owocową słodkością.

Problemy kawy specjalistycznej z Portoryko

Kawy z Portoryko pomimo swojej niewątpliwie romantycznej i bogatej historii nie mają przed sobą świetlanej przyszłości. Wiele czynników świadczy przeciwko nim, ale najbardziej znamienny jest chyba brak rąk do pracy. Górskie tereny położenia upraw, wymagają dużych nakładów pracy ręcznej, ponadto położenie wyspy na terenie Stanów Zjednoczonych, wymusza niejako amerykański poziom płac. W takich warunkach kawy te nie są w stanie konkurować z kawami z innych rejonów świata, czy choćby z innych wysp karaibskich. Kawa z Portoryko będzie zawsze droższa, nawet od dużo lepszych kaw z innych rejonów.

Kawy z tej wyspy mogą być ciekawą alternatywą dla smakosza kaw luksusowych, należy jednak zaznaczyć, że alternatywą niekoniecznie wyróżniającą się walorami smakowymi, ale z całą pewnością ceną.

Kawowe źródła:

  1. „Coffee: A Guide to Buying, Brewing and Enjoying”, Kenneth Davids

  2. sweetmarias.com

  3. wikipedia.org

  4. yscoffee.com

By

Kawy z Haiti

Flaga Haiti namalowana na świeżopalonych ziarnach wyśmienite kawy Haitian BleuHaiti leży w zachodniej części wyspy Haiti, odkrytej przez Krzysztofa Kolumba w trakcie jego pierwszej wyprawy w 1492 roku. Dawniej zwana była „Małą Hiszpanią”, czyli Hispaniola lub Santo Domingo. We wschodniej części wyspy znajduje się odrębne państwo Republika Dominikany.

Początki upraw wyśmienitej kawy z Haiti

Kawa na Haiti ma długą historię sięgającą początków francuskiej kolonizacji. W XVIII wieku obok cukru i tabaki, kawa stanowiła główny produkt eksportowy kolonii. W 1788 roku Haiti odpowiadało za połowę światowej produkcji kawy. Rolnictwo na wyspie oparte było na niewolnictwie. Rosnąca przewaga liczebna niewolników nad białymi kolonizatorami i ciężkie warunki w jakich żyli ci pierwsi, doprowadziło do buntu. Koniec wieku XVIII i początek XIX to zwycięska wojna niewolników o niepodległość, która jednak przyniosła pogorszenie sytuacji ekonomicznej wyspy. Produkcja kawy przeżywała wzloty i upadki, jednak od połowy XIX wieku kawa była głównym towarem eksportowym Haiti osiągając szczyt w 1949 roku, kiedy Haiti wysunęło się na trzecią pozycję na świecie wśród producentów kawy.

Stopniowy regres w produkcji kawy z Haiti

Od drugiej połowy XX wieku, głównie za sprawą niestabilnej sytuacji społeczno-politycznej, przemysł kawowy wyspy znajduje się jednak w stanie ciągłego rozkładu. Gwałtowne spadki cen na rynku kawy doprowadziły do tego, że w latach 80-tych XX wieku farmerzy zmuszeni byli do użycia drewna kawowców w produkcji węgla drzewnego, aby uzyskać jakiekolwiek źródło dochodu. Początek lat 90-tych przyniósł międzynarodowe embargo na towary z Haiti, które zdruzgotało ekonomię tego kraju, a w szczególności produkcję kawy.

Kawy Fair Trade i Haitian Bleu

Od połowy lat 90-tych dzięki popularyzacji w Europie i USA kaw spod znaku Fair Trade oraz zwiększonemu zainteresowaniu kawami specjalistycznymi – produkcja kawy w Haiti delikatnie wzrosła. Skupiająca około 7 tysięcy drobnych farmerów inicjatywa Cafeieres Natives produkuje i sprzedaje kawę pod marką Haitian Bleu. Znaczne rozdrobnienie produkcji nie wpływa dobrze na jakość tej kawy, jednak Cafeires Natives intensywnie pracuje nad jej poprawą. Dobra Haitian Bleu posiada prawdziwie karaibski charakter: jest bogata w smaku i delikatnie słodka.

Międzynarodowa pomoc dla haitańskiej kawy

budynek zniszczony w wyniku trzęsienia ziemi na HaitiKlęski żywiołowe nawiedzające Haiti – jak choćby trzęsienie ziemi z 2010 roku, powodują ciągłą degradację ekonomiczną kraju. Wciąż podejmowane są działania międzynarodowe mające na celu odbudowę tego jednego z najbiedniejszych krajów świata (pozycja 147 na 195 krajów wg Banku Światowego). Niektóre z tych inicjatyw, między innymi sponsorowane przez Fundację Billa Clintona, mają pomóc w odbudowie przemysłu kawowego Haiti i przywróceniu kawom z Haiti należnego miejsca wśród panteonu kaw gourmet. W chwili obecnej ze względu na niewielką jej produkcję, kawa z Haiti jest prawdziwym rarytasem na rynku. Miejmy nadzieję, że międzynarodowe wsparcie połączone z ciężką pracą Haitańczyków zmienią ten stan rzeczy.

Kawowe źródła:

  1. „Coffee: A Guide to Buying, Brewing and Enjoying”, Kenneth Davids

  2. sweetmarias.com

  3. wikipedia.org

  4. clintonfundation.org

  5. „Budynek zniszczny przez trzęsienie ziemi”, autor: Marco Dormino, na licencji cc a 2.0G

Dowiedz się więcej o Poczcie Kawowej
i odbierz swój RABAT na PIERWSZĄ subskrypcję
świeżo palonej kawy w PocztaKawowa.com!
Chcę 5% rabatChcę przejść do Bloga