Poczta Kawowa | Blog

Wszystko o kawie…

By

Kawa Arabica San Ramon

Kawowiec odmiany Arabica San RamonKawowiec odmiany Arabica San Ramon zalicza się do klasycznych odmian, jest to naturalna mutacja odmiany Arabica Bourbon znaleziona w Kostaryce. Charakteryzuje się równie wysoką jakością produkowanej kawy jak w przypadku Arabica Bourbon i również brakiem odporności na rdzę kawową. Jej zaletą natomiast jest karłowatość, pozwalająca na znacznie gęstsze zasadzenia i poprawę wydajności upraw.

Odmiana: Arabica San Ramon
Typ: Naturalna mutacja Arabica Bourbon
Odmiany powiązane: Arabica Bourbon
Pochodzenie: Kostaryka
Data wprowadzenia do uprawy: I połowa XX wieku
Rozpowszechnione w: Salwador
Optymalne położenie plantacji: b.d.
Budowa kawowca: Karłowaty, gęsto ułożone gałęzie
Owoce: b.d.
Dominujący kolor owoców: czerwony
Liście: b.d.
Produktywność: podobna do Arabica Bourbon
Odporność: Nieodporna na rdzę kawową
Jakość i charakter kawy: Bardzo dobra jakość
Wymagania: b.d.
Fakty: Karłowatość krzaku pozwala na gęste zasadzenia.Odmiana różni się od Arabica Bourbon zmutowanym jednym genem. Nazywana „kawą ogrodową”, niezbyt popularna

Kawowe źródła:

  1. santaram09.wordpress.com
  2. wikipedia.org
  3. fot. Kawowiec Arabica San Ramon, dzięki uprzejmości naszych przyjaciół ze Sweet Maria’s Coffee, Oakland, CA

By

Kawa odmiany Arabica Catimor

Zdjęcie przedstawia gałązkę kawowca odmiany arabica catimor pełną zielonych, czerwonych i żółtych owocówCatimor to krzyżówka Arabica Caturra oraz Arabica Timor (naturalna hybryda C. Arabica i C. Canephora odkryta na wyspie Timor) opracowana przez portugalskich naukowców. Ma ona raczej niską jakość profilu smakowego, zapewne ze względu na zawarte w niej geny robusty. Istnieje wiele szczepów tej odmiany o zróżnicowanych charakterystykach, w ostatnich latach pojawiły się sygnały o opracowaniu szczepów Catimor o zdecydowanie poprawionym profilu smakowym: owocowym i dobrze wyważonym.

Odmiana: Catimor (T-5269, T-8667, T-5175)
Typ: Krzyżówka Hibrido de Timor i Caturra
Odmiany powiązane: Timor, Robusta,
Pochodzenie: Portugalia
Data wprowadzenia do uprawy: 1959 rok
Rozpowszechnione w: Indonezja, Ameryka Południowa
Optymalne położenie upraw: 1000-2000 metrów nad poziomem morza
Budowa kawowca: karłowaty
Owoce: Duże
Kolor dojrzałych owoców: czerwony
Liście: b.d.
Produktywność: Bardzo wysoka
Odporność: Odporna na większość chorób atakujących kawę
Jakość i charakter kawy: niska
Wymagania: Umiarkowane nawożenie, cień.
Uwagi: Catimor ma raczej niską jakość, chociaż w ostatnich latach wyhodowane zostały szczepy o lepszym profilu smakowym: wyważonym i owocowym.

Kawowe źródła:

  1. wikipedia.org
  2. coffeeresearch.org
  3. genuscoffea.wordpress.com
  4. fot. Kawowiec odmiany Arabica Catimor, dzięki uprzejmości naszych przyjaciół ze Sweet Maria’s Coffee, Oakland, CA, Stany Zjednoczone

By

Kawa jako gatunek biologiczny

Kawowiec z owocami kawyKawowiec (kawa) to rodzaj wiecznie zielonych krzewów i drzew z rodziny marzanowatych. Do chwili obecnej odkryto 104 gatunki kawy. Większość z nich pochodzi z Afryki, zaledwie kilka z terenów Azji.

Opis kawowca

Liście kawowców są naprzemianległe, błyszczące, pojedyncze, o całym lub pofałdowanym brzegu; mają krótki ogonek, osiągają długość od 7 do 35 cm w zależności od gatunku. Kwiaty kawowca są białe lub kremowe. W kształcie rurkowate, intensywnie pachnące. Mogą być pojedyncze lub zebrane w kwiatostany u nasady liści. Dojrzałe owoce kawowców są czerwone bądź żółte. Z wyglądu przypominają jagodę lub wiśnię. Pestka składa się z dwóch jednostronnie spłaszczonych nasion. Nasiona kawy zawierają kofeinę, alkaloid o działaniu pobudzającym. Są one wykorzystywane do przygotowania parzonego napoju, również zwanego kawą.

Pierwsze klasyfikacje kawowców

We wpisach dotyczących historii kawy wspominam o Alpinusie i jego dziele „Rośliny Egipskie” z 1592 roku. Był on pierwszym, który pisze o kawowcu w dziele naukowym, porównując go do znanej w Europie trzmieliny. W 1713 roku francuski botanik i członek francuskiej Akademii Nauk Antoine de Jussieu pisze po łacinie: Jasminum arabicum, lauri folio, cujus femen apudnos coffee deciur, co tłumacząc na język polski oznacza: „Arabski jaśmin z laurowymi liśćmi i ziarnem zwanym kawą”.rysunek kawowca według Linneusza

W 1753 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz w dziele „Systema Naturae” opublikował klasyfikację jedynego wówczas znanego gatunku coffea arabica. Nazwa nadana kawie przez Linneusza świadczy o tym, iż w owym czasie kawa uznawana była za roślinę pochodzącą z Półwyspu Arabskiego. Dzisiejsze badania, między innymi genetyczne dowodzą, że gatunek kawy znany powszechnie jako coffea arabica, pochodzi jednak z Afryki, a dokładnie z wyżyn dzisiejszej Etiopii.

Lista gatunków kawy

Wyprawy naukowe do Afryki z XIX wieku i początków XX wieku, związane z kolonialnym podbojem tego kontynentu przez Anglików, Holendrów i Francuzów, odkrywały kolejne gatunki kawowców. Na dzień dzisiejszy sklasyfikowane są 104 gatunki kawy. Poniższa lista zaczerpnięta z Wikipedii prezentuje wszystkie znane gatunki kawy, wraz z nazwiskami naukowców, którzy opisali je po raz pierwszy:

  1. Coffea abbayesii J.-F.Leroy

  2. Coffea affinis De Wild.

  3. Coffea alleizettii Dubard

  4. Coffea ambanjensis J.-F.Leroy

  5. Coffea ambongensis J.-F.Leroy ex A.P.Davis & Rakotonas.

  6. Coffea andrambovatensis J.-F.Leroy

  7. Coffea ankaranensis J.-F.Leroy ex A.P.Davis & Rakotonas.

  8. Coffea anthonyi Stoff. & F.Anthony

  9. Coffea arabica L.

  10. Coffea arenesiana J.-F.Leroy

  11. Coffea augagneurii Dubard

  12. Coffea bakossii Cheek & Bridson

  13. Coffea bertrandii A.Chev.

  14. Coffea betamponensis Portères & J.-F.Leroy

  15. Coffea bissetiae A.P.Davis & Rakotonas.

  16. Coffea boinensis A.P.Davis & Rakotonas.

  17. Coffea boiviniana (Baill.) Drake in A.Grandidier

  18. Coffea bonnieri Dubard

  19. Coffea brevipes Hiern

  20. Coffea bridsoniae A.P.Davis & Mvungi

  21. Coffea buxifolia A.Chev.

  22. Coffea canephora Pierre ex A.Froehner

  23. Coffea carrissoi A.Chev.

  24. Coffea charrieriana Stoff. & F.Anthony

  25. Coffea commersoniana (Baill.) A.Chev.

  26. Coffea congensis A.Froehner

  27. Coffea costatifructa Bridson

  28. Coffea coursiana J.-F.Leroy

  29. Coffea dactylifera Robbr. & Stoff.

  30. Coffea decaryana J.-F.Leroy

  31. Coffea dubardii Jum.

  32. Coffea eugenioides S.Moore

  33. Coffea fadenii Bridson

  34. Coffea farafanganensis J.-F.Leroy

  35. Coffea fotsoana Stoff. & Sonké

  36. Coffea fragilis J.-F.Leroy

  37. Coffea gallienii Dubard

  1. Coffea grevei Drake ex A.Chev.

  2. Coffea heimii J.-F.Leroy

  3. Coffea × heterocalyx Stoff.

  4. Coffea homollei J.-F.Leroy

  5. Coffea humbertii J.-F.Leroy

  6. Coffea humblotiana Baill.

  7. Coffea humilis A.Chev.

  8. Coffea jumellei J.-F.Leroy

  9. Coffea kapakata (A.Chev.) Bridson

  10. Coffea kianjavatensis J.-F.Leroy

  11. Coffea kihansiensis A.P.Davis & Mvungi

  12. Coffea kimbozensis Bridson

  13. Coffea kivuensis Lebrun

  14. Coffea labatii A.P.Davis & Rakotonas.

  15. Coffea lancifolia A.Chev.

  16. Coffea leonimontana Stoff.

  17. Coffea leroyi A.P.Davis

  18. Coffea liaudii J.-F.Leroy ex A.P.Davis

  19. Coffea liberica Hiern

  20. Coffea ligustroides S.Moore

  21. Coffea littoralis A.P.Davis & Rakotonas.

  22. Coffea lulandoensis Bridson

  23. Coffea macrocarpa A.Rich.

  24. Coffea magnistipula Stoff. & Robbr.

  25. Coffea mangoroensis Portères

  26. Coffea manombensis A.P.Davis

  27. Coffea mapiana Sonké

  28. Coffea mauritiana Lam.

  29. Coffea mayombensis A.Chev.

  30. Coffea mcphersonii A.P.Davis & Rakotonas.

  31. Coffea millotii J.-F.Leroy

  32. Coffea minutiflora A.P.Davis & Rakotonas.

  1. Coffea mogenetii Dubard

  2. Coffea mongensis Bridson

  3. Coffea montekupensis Stoff.

  4. Coffea montis-sacri A.P.Davis

  5. Coffea moratii J.-F.Leroy ex A.P.Davis & Rakotonas.

  6. Coffea mufindiensis Hutch. ex Bridson

  7. Coffea myrtifolia (A.Rich. ex DC.) J.-F.Leroy

  8. Coffea namorokensis A.P.Davis & Rakotonas.

  9. Coffea perrieri Drake ex Jum. & H.Perrier

  10. Coffea pervilleana (Baill.) Drake in A.Grandidier

  11. Coffea pocsii Bridson

  12. Coffea pseudozanguebariae Bridson

  13. Coffea pterocarpa A.P.Davis & Rakotonas.

  14. Coffea racemosa Lour.

  15. Coffea rakotonasoloi A.P.Davis

  16. Coffea ratsimamangae J.-F.Leroy ex A.P.Davis & Rakotonas.

  17. Coffea resinosa (Hook.f.) Radlk.

  18. Coffea rhamnifolia (Chiov.) Bridson

  19. Coffea richardii J.-F.Leroy

  20. Coffea sahafaryensis J.-F.Leroy

  21. Coffea sakarahae J.-F.Leroy

  22. Coffea salvatrix Swynn. & Philipson

  23. Coffea sambavensis J.-F.Leroy ex A.P.Davis & Rakotonas.

  24. Coffea schliebenii Bridson

  25. Coffea sessiliflora Bridson

  26. Coffea stenophylla G.Don

  27. Coffea tetragona Jum. & H.Perrier

  28. Coffea togoensis A.Chev.

  29. Coffea tricalysioides J.-F.Leroy

  30. Coffea tsirananae J.-F.Leroy

  31. Coffea vatovavyensis J.-F.Leroy

  32. Coffea vavateninensis J.-F.Leroy

  33. Coffea vianneyi J.-F.Leroy

  34. Coffea vohemarensis A.P.Davis & Rakotonas.

  35. Coffea zanguebariae Lour.

Arabika i Robusta

Najbardziej znane i posiadające znaczenie z ekonomicznego punktu widzenia są gatunki c. arabica (prawie 70% światowej produkcji) i c. canephora (Robusta, zwana też kawą kongijską), które odpowiadają za niemal 100% światowej produkcji kawy. Historycznie rzecz biorąc, zwłaszcza przed upowszechnieniem się robusty, pewne znaczenie miała również c. liberica, dziś jednak odpowiada za mniej niż 1% światowej produkcji kawy.

Nowe gatunki kawy

W ostatnich latach odkryto siedem nowych gatunków kawy, między innymi w górach północnego Madagaskaru. Ciekawa i posiadająca pewien potencjał pod względem ekonomicznym, jest również, odkryta w 2008 roku w Kamerunie, całkowicie pozbawiona kofeiny coffea charrieriana.  Brak jest jednak na razie sygnałów o jej komercyjnym wykorzystaniu.

Kultywary i odmiany kawy

W wyniku selekcji naturalnej, a także sztucznego krzyżowania różnych gatunków kawy powstają nowe odmiany lub kultywary, posiadające określone cechy: wyższą odporność na choroby, obniżoną zawartość kofeiny, czy określony profil smakowy. Przykładem wyhodowanych w laboratorium kultywarów jest chociażby Arabica Catimor czy Arabica SL-28. Odmianami kawy arabika, powstałymi w wyniku naturalnych mutacji, są chociażby Arabica Bourbon czy Arabica Maragogype.

Gałązka kawowca arabika margogype

Kawowe źródła

  1. wikipedia.org
  2. coffeeresearch.org
  3. „Coffee: A Guide to Buying, Brewing and Enjoying”, Kenneth David
  4. fot. Kawowiec, autor: Dcrjsr, na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported
  5. ryc. Coffea arabica wg. Linneusza, domena publicza
  6. ryc. Gałązka kawowca arabika margogype, domena publiczna
Dowiedz się więcej o Poczcie Kawowej
i odbierz swój RABAT na PIERWSZĄ subskrypcję
świeżo palonej kawy w PocztaKawowa.com!
Chcę 5% rabatChcę przejść do Bloga