Poczta Kawowa | Blog

Wszystko o kawie…

By

Początek niezwykłej podróży kawy dookoła świata

Plantacja kawy w Indiach. Źródło: TropenmuseumW krajach arabskich pierwsze wzmianki dotyczą kawy jako leku, następnie jako napoju wspomagającego medytacje i religijne uniesienia Imamów. Wzrost popularności kawy wśród świeckich Arabów poskutkował powstaniem nowego zjawiska – kawiarni. Gdy tylko podróżnicy z innych krajów spróbowali kawy w kawiarniach Kairu czy Mekki, rozprzestrzenianie się kawy, według standardów siedemnastowiecznych, było wręcz błyskawiczne.

Samowystarczalność arabskiej kawy

Niezwykle ciekawa podróż drzewka kawowego po świecie była możliwa tylko dzięki niezwykłej samowystarczalności Coffea Arabica. Roślina ta jest zdolna do samozapylenia, dlatego też mutacje pojawiają się znacznie rzadziej niż w przypadku gatunków wymagających do zapylenia owadów czy wiatru. Większość różnic w smaku kawy arabiki, jest wywołanych nie tyle zmianami w samej roślinie, co subtelnymi różnicami w glebie, poziomie wilgotności i klimacie miejsc gdzie kawa jest uprawiana. Roślina pozostała wierna swoim botanicznym korzeniom z Etiopii, pomimo pięciu wieków uprawy na różnych kontynentach. Nie jest jasne w jakich okolicznościach rozpoczęła się ta niezwykła podróż kawy.

Baba Budan i kawa w brzuchu

Jedna z legend mówi, że Arabowie gdy tylko zdali sobie sprawę z zalet kawy, stali się bardzo ostrożni i nie dopuszczali, aby surowe nasiona opuszczały ich kraj, eksportując tylko ziarna  palone lub gotowane. Taka taktyka skazana była oczywiście na porażkę. Niejaki Baba Budan, muzułmański pielgrzym z Indii, jako pierwszy wywiózł surowe nasiona kawowca z Arabii. Jak twierdzi tradycja około roku 1600, połknął on siedem owoców kawy i wywiózł je z Arabii w swym brzuchu. Gdy tylko dotarł w rodzinne strony, do jaskiń w górach niedaleko Chikmaglur w południowych Indiach, zasadził ziarna. W 1928 roku, Wiliam Ukers donosił w swojej encyklopedycznej pracy „Wszystko o Kawie” (ang. All About Coffee), że drzewa kawowca pochodzące od tych pierwszych nasion nadal rosną niedaleko Chikmaglur. Niestety nie dochowały się one do dzisiaj.

By

Kawa podbija Persję

kawiarnia-w-cesarstwie-ottomanskim

Niezależnie od legendy o Omarze i jego odkryciu kawy na pustyni pod Mochą, brak jest wiarygodnych źródeł potwierdzających to wydarzenie. Według Arabskiego Traktatu o Kawie z 1566 roku kawa została sprowadzona do Arabii na początku XV wieku przez uczonego mułłę o imieniu Djmaleddin Abou Elfager, który przywiózł ziarna kawy z Abisynii do Adenu. Wprowadznie i używanie kawy przez Muftiego podniosło jej reputację i sprawiło, że luksusowy napój stał się popularny wśród innych mieszkańców Adenu. Początkowo wśród prawników i profesjonalistów, przedsiębiorców, polityków, studentów i innych piśmiennych obywateli. Z czasem zwyczaj picia kawy rozprzestrzenił się wśród piekarzy i ludzi innych profesji pracujących w nocy.

Sprzeciw duchownych muzułmańskich wobec kawy

Ze względu na swoje pobudzające właściwości napój pomagał również przetrwać długie modlitwy w meczetach. Takie użycie kawy wywołało stanowczy sprzeciw wśród bardziej ortodoksyjnej części Imamów, doszli oni do wniosku, że kawa ma właściwości odurzające i jako taka, podobnie jak alkohol, jest zakazana przez Koran.

Zwyczaj picia kawy przenosi się z Adenu do innych miast arabskich

Nie pomogły jednak ani groźby, ani restrykcyjne prawa wprowadzone przez przywódców religijnych, kawa nadal zyskiwała coraz większą popularność w Arabii. Z Adenu zwyczaj picia kawy przeniósło się do Mekki, Mediny i innych miast Arabii. Sława kawy zataczała coraz szersze kręgi, docierając do Persji i Syrii. Popularność picia kawy, zwłaszcza w Syrii, stała się tak wielka, że władze rozpoczęły starania o ograniczenie spożycia pod pretekstem negatywnego, toksycznego wpływu na ludzki organizm. Około roku 1510 kawa zawitała do Kairu, pomimo znacznej opozycji, zwłaszcza ze strony duchownych muzułmańskich, zwyczaj picia kawy ogarnął cały Egipt. W roku 1530 zwyczaj picia kawy stał się popularny w Damaszku, a parę lat później w Aleppo.

Pierwsza kawiarnia w Konstantynopolu

Jak podaje kronikarz Cesarstwa Ottomańskiego Ibrahim Pecevi, w 1554 kawa została zaprezentowana w Konstantynopolu, gdzie Schems z Damaszku i Heken z Aleppo otworzyli pierwszą kawiarnię w mieście. Wkrótce powstały kolejne, a popularność kafehauzów stała się tak wielka, że duchowni znów zaczęli obawiać się o spadek frekwencji w meczetach. Jako ciekawostkę warto podać argumentację derwiszów przeciwko kawie. Dowodzili oni mianowicie, że w wyniku palenia ziarna kawy zmieniają się w formę węgla, a jak jest napisane w Koranie, węgiel nie został przewidziany przez Allaha jako pożywienie dla człowieka. Ostre ataki ze strony duchowieństwa doprowadziły do czasowego zamknięcia kawiarni, jednak wkrótce zostały otwarte na nowo, a popularność kawy rosła z jeszcze większą siłą w kraju dynastii Ottomańskiej.

 Kawowe źródła:

  1. John Walsh „Coffee” Philadephia 1894r.
  2. Robert Hewitt, „Coffee – its history, cultivation and uses”, New York 1872 r.
  3. http://en.wikipedia.org/wiki/Coffeehouse
Dowiedz się więcej o Poczcie Kawowej
i odbierz swój RABAT na PIERWSZĄ subskrypcję
świeżo palonej kawy w PocztaKawowa.com!
Chcę 5% rabatChcę przejść do Bloga