Poczta Kawowa | Blog

Wszystko o kawie…

By

Jamajka Blue Mountain – legendarna kawa luksusowa

flaga Jamajki na ziarnach kawy speciality

Jedna z najbardziej znanych i podziwianych kaw w świecie kaw specjalistycznych to oczywiście Jamajka Blue Mountain. Stawiana jest obok hawajskiej kawy Kona, czy kaw z Jemenu w rzędzie najdroższych i najbardziej porządanych kaw gourmet. Blue Mountain to nie tylko marka kawy produkowanej na Jamajce, ale również nazwa odmiany arabica Blue Mountain, wywodzącej się od arabica Typica, mutacji powstałej na tej karaibskiej wyspie i charakteryzującej się wyjątkowymi walorami smakowymi.

Początki legendy kawy Jamajka Blue Mountain

W 1728 roku Sir Nicholas Lawes, były gubernator Jamajki, sprowadził kawę odmiany arabica typica z Martyniki. Warunki do uprawy były idealne i po dziewięciu latach od posadzenia pierwszej sadzonki 38 ton ziaren kawy zostało z Jamajki wyeksportowanych. W latach 1728-1768 uprawa kawy rozwijała się głównie na zboczach góry St. Andrew, jednakże stopniowo uprawy wchodziły na teren Gór Błękitnych (ang. Blue Mountain). Właśnie pod koniec XVIII i na początku XIX wieku zaczęła rosnąć legenda Jamaica Blue Mountain i jej popularność wśród smakoszy kawy z całego świata.

Góry Błękitne - uprawia się tutaj legendarną luksusową kawę Jamaica Blue Mountain

Problemy z produkcją wyśmienitej kawy z Jamajki

W pierwszej połowie wieku XIX na wyspie było ponad 500 plantacji kawy, jednakże pod koniec XIX wieku i w początkach wieku XX przemysł kawowy na wyspie borykał się z problemami. Uprawy kawy wymagały sporych nakładów pracy, dlatego też wielu producentów porzuciło je na rzecz innych upraw i hodowli zwierząt.

Rząd kolonialny w roku 1891 rozpoczął działania mające na celu ratowanie podupadającego przemysłu kawowego na wyspie. Władze rozpoczęły szkolenia farmerów w zakresie uprawy i przetwarzania kawy. Podjęto również starania mające na celu zwiększenie produkcji kawy i scentralizowanie procesu przetwarzania i oceny ziarna. Nie przyniosło to jednak spodziewanych efektów, nadal ogromne ilości kawy były produkowane i eksportowane z wyspy bez jakiejkolwiek kontroli. Skutkowało to spadkiem jakości i osłabianiem marki Jamaica Blue Mountain.

Jamajska Izba Przemysłu Kawowego

W celu poprawy jakości rząd kolonialny w 1944 roku scentralizował eksport kawy. Wszystkie ziarna kawy przeznaczone na eksport musiały być dostarczone do jednego zakładu zajmującego się przetwarzaniem i klasyfikacją ziaren kawy. Powoli zaczęła poprawiać się jakość eksportowanej z Jamajki kawy. W 1950 roku utworzona została Izba Przemysłu Kawowego czuwająca nad poprawą i utrzymaniem jakości kawy produkowanej na wyspie.

drewniane beczki wypełnione ziarnami luksusowej kawy jamajka blue mountain

Po odzyskaniu niepodległości rząd Jamajki utrzymał Coffee Industry Board of Jamaica. Wszystkie kawy pochodzące z rejonu Gór Błękitnych musiały być przetwarzane metodą mokrą w zaakceptowanych przez rządową agencję przetwórniach, a następnie suszone, łuskane i klasyfikowane w scentralizowanych zakładach między innymi Wallensford Estate czy Mavis Bank.

Warunki naturalne w jakich rośnie legendarna kawa Jamajka Blue Mountain

Góry Błękitne znajdują się we wschodniej części wyspy, tylko kawy rosnące w tym regionie mogą być nazywane Jamajka Blue Mountain. Góry Błękitne Jamajki mają iście bajkowy krajobraz. Wyższe rejony są pokryte mgłą niemal cały czas, przebijające się przez mgłę tropikalne słońce nadaje rosnącym tam drzewom wrażenie, jakby lśniły od wewnątrz. Mgła spowalnia dojrzewanie kawy, dzięki czemu kawowce produkują gęstsze ziarna, niż wskazywałyby na to wysokości, na których położone są plantacje. Kawa w Górach Błękitnych uprawiana jest na wysokościach 900-1200 metrów nad poziomem morza.

Legendarny charakter kawy z Jamajki

Jamajka Blue Mountain jest przetwarzana na mokro i ma doskonale wyważony profil smakowy. Delikatnie słodki smak, czasem wręcz kremowy i czekoladowy uzupełnia pełne ciało oraz jasna i łagodna kwasowość.

Ilość nigdy nie idzie w parze z jakością

W latach 70-tych i 80-tych kawa Jamajka Blue Mountain zyskała znacznie na popularności w rozwijającej się wówczas z niebywałą prędkością Japonii – w tym okresie niemal 90% kawy było eksportowanych do tego kraju. CIB zaczęła w tym okresie program inwestycji, dzięki dodatkowym funduszom z Japonii. Zainwestowano w nowe maszyny i zczęto stosować szybszą i łatwiejszą wersję obróbki tzw. aquapulping oraz mechaniczne usuwanie miąższu z ziaren. Zwiększyło to znacznie moce przerobowe, jednak dotychczasowa wysoka jakość, którą gwarantowały tradycyjne metody obróbki, ucierpiała. Lata dziewięćdziesiąte przyniosły kryzys na rynku japońskim i spadek zamówień. Kawa Jamajka Blue Mountain zaczęła się pojawiać coraz częściej na innych rynkach kaw specjalistycznych, nie budziła już jednak takich zachwytów jak niegdyś.

Czy wysoka cena kawy Jamajka Blue Mountain oznacza wysoką jakość?

ekskluzywna kawa Jamaica Blue Mountain w workach jutowych

Na wielu stronach sklepów sprzedających kawę marki Jamajka Blue Mountain znajdziemy opis tej kawy składający się z samych peanów nad wysoką jakością i świetnym smakiem tej kawy. Jeżeli jednak zapoznamy się ze zdaniem ekspertów, ocena kawy Jamajka Blue Mountain nie będzie już tak pozytywna. Zarówno Kenneth Davids z Coffee Review, jak i Tom Thompson z Sweetmarias.com zgadzają się co do jednego – kawa Jamajka Blue Mountain jest przereklamowana! Jakość obecnie produkowanej kawy absolutnie nie uzasadnia ceny, którą trzeba za nią zapłacić. Jest to oczywiście dobra kawa, ale jedyne co można o niej powiedzieć to, że charakterem przypomina inne kawy z Karaibów. Keneth Davids wspomina, że w latach 70-tych XX wieku, kawa ta miał rzeczywiście wysoką jakość, jednak obecnie niczym nie przypomina legendarnej Jamajka Blue Mountain. Ponadto według Tom’a z „Sweetmaria’s” kawie z Jamajki brak jest oryginalności – jest tak dobrze wyważona i ma tak gładki profil smakowy, że staje się zbyt łagodna. Co za tym idzie wiele kaw z innych krajów regionu jak Panama, Gwatemala czy Kostaryka jest o wiele ciekawszych, a zdecydowanie tańszych. Jednym słowem w przypadku Jamajka Blue Mountain płacisz za znaną markę.

Kawy Wellensford Estate Jamajka Blue Mountain lub Old Tavern Jamaica Blue Mountain

W ostatnich latach Coffee Industry Board of Jamaica przeprowadza niespotykany wcześniej eksperyment zezwalając niektórym plantacjom i przetwórniom na eksport kawy pod własną marką, zamiast ogólnej marki Jamajka Blue Mountain. Te najbardziej znane to Wellensford, Mavis Bank i Old Tavern. Należy pamiętać, że nie są to plantacje a przetwórnie skupiające kawę od okolicznych producentów, a następnie przetwarzające ziarno. Old Tavern stara się przerabiać kawę tradycyjną metodą mokrą wykorzystującą proces fermentacji i chociaż jej kawom brak jest jeszcze stałości, niektóre z nich potrafią być prawdziwie wybitne. Tego samego nie można jednak powiedzieć o Wellenford Estate, niegdyś produkującej kawy Jamajka Blue Mountain wyjątkowej jakości, dziś wykorzystująca nazwę do sprzedaży większej ilości kawy, która nie jest nawet przetwarzana w rejonie Gór Błękitnych a nad morzem w Kingstown.

Podróbki kawy Jamajka Blue Mountain

Podróbki zdarzają się w przypadku, każdego markowego produktu. Podróbki torebek Gucci, butów Adidas czy zegarków Rolex to w dzisiejszym świecie prawie norma. Trzeba pamiętać, że tym co przyciąga oszustów jest marka i jej wysoka cena, a w przypadku Jamajki Blue Mountain mamy do czynienia z jednym i drugim. Oczywiste oszustwa są przestępstwem, jednak na rynku można spotkać się z wykorzystaniem nazwy Jamajka Blue Mountain w niezbyt uczciwych działaniach marketingowych: mieszanki Blue Mountain, które zawierają bardzo mało oryginalnej kawy Jamajka Blue Mountain lub blendy „typu” Blue Mountain, które nie zawierają ani grama kawy Jamajka Blue Mountain. Kawy te mogą być wyśmienite, ale trzeba pamiętać, że nie są one kawą Jamajka Blue Mountain, a cena która wydaje się na pierwszy rzut oka atrakcyjna jak za kawę Jamajka Blue Mountain, po zastanowieniu może już taka nie być.

Mniej znane kawy z Jamajki – Jamajka High Mountain i Jamajka Low Mountain

Jak wspomniałem na początku tylko kawy produkowane w rejonie Gór Błękitnych na wysokościach powyżej 900 metrów nad poziomem morza, mogą uzyskać nazwę Jamajka Blue Mountain. Kawy spoza tego regionu uprawiane na wysokościach 450-900 metrów nad poziomem morza nazywają się Jamaica High Mountain. Kawy z upraw położonych poniżej 450 metrów nad poziomem morza będą nosiły nazwę Jamajka Supreme lub Jamajka Low Mountain.

Klasyfikacja kaw luksusowych Jamajka Blue Mountain

Jak każda inna odmiana kawy, również Jamaica Blue Mountain posiada szczegółową klasyfikację opartą na takich zmiennych jak rozmiar ziaren kawy, wygląd i wady ziaren kawy. Klasyfikacja kawy Jamaica Blue Mountain zawiera pięć klas:

  • Blue Mountain No. 1 – 96% ziaren ma rozmiary 17/20. Nie więcej niż 2% ziaren ma widoczne defekty.

  • Blue Mountain No. 2 – 96% ziaren ma rozmiary 16/17. Nie więcej niż 2% ziaren ma widoczne defekty.

  • Blue Mountain No. 3 – 96% ziaren ma rozmiary 15/16. Nie więcej niż 2% ziaren ma widoczne defekty.

  • Blue Mountain Peaberry – 96% ziaren musi być ziarnami typy Peaberry. Nie więcej niż 2% ziaren ma widoczne defekty.

  • Blue Mountain Triage – Zawiera ziarna wszystkich rozmiarów powyższych klas. Nie więcej niż 4% ziaren ma widoczne defekty.

Kawowe  źródła

  1. wikipedia.org
  2. ciboj.org
  3. „Coffee: A Guide to Buying, Brewing and Enjoying”, Kenneth Davids
  4. fot. „Drewniane beczki z kawą Jamaica Blue Mountain”, autor: Wade van Laius, domena publiczna
  5. fot. „Góry Błękitne”, autor: Wolmadrian, domenta publiczna
  6. fot „Worki z kawą”, autor: Mariordo, na licencji cc as a 3.0 u

 

 

By

Kawa bardziej naturalna – metoda sucha obróbki ziaren

suche owoce kawyPrzetwarzane metodą suchą ziarna kawy zwane są często kawami niemytymi lub naturalnymi. Całe owoce po zebraniu są najpierw oczyszczane, a następnie układane na betonowej posadzce lub stołach do wyschnięcia na słońcu.

Sortowanie i mycie owoców kawy gourmet

Cały proces rozpoczyna się od sortowania owoców i ich czyszczenia. Oddziela się wówczas owoce przejrzałe, niedojrzałe i uszkodzone, a także inne zanieczyszczenia mechaniczne takie jak brud, kamienie, gałązki czy liście. Często jest to robione ręcznie, używa się do tego dużych sit, którymi potrząsając przesiewa się zanieczyszczenia, drobiny wypadają przez sito a większe fragmenty „wypływają” na powierzchnię. W rejonach, gdzie jest dostęp do wody, owoce są segregowane w specjalnych basenach wypełnionych wodą. Dojrzałe owoce kawy opadają na dno basenu, a te zepsute lub przejrzałe będą utrzymywać się na powierzchni wody.

Suszenie owoców kaw specjalistycznych

suche i świeże owoce kawy robusta

Umyte owoce kawy są rozkładane na betonowych lub ceglanych posadzkach do wyschnięcia na słońcu. Czasem stosuje się specjalne tace ustawiane na kozłach około 1 metr nad ziemią. W trakcie suszenia owoce muszą być co jakiś czas obracane, aby zapobiec psuciu się i pleśnieniu. Proces suszenia może potrwać do 4 tygodni w zależności od panujących warunków pogodowych. Na większych plantacjach lub gdy warunki pogodowe nie są sprzyjające po wstępnym podsuszeniu na słońcu przez kilka dni, stosuje się suszenie mechaniczne.

W procesie suchym obróbki ziaren kawy najważniejszym etapem jest właśnie suszenie, gdyż wpływa na ostateczną jakość uzyskanych zielonych ziaren kawy. Owoce które zostały przesuszone są bardzo kruche i podczas łuskania wiele z ziaren pęka i łamie się – takie ziarna są uznawane za wadliwe. Jeżeli owoce nie są dostatecznie wysuszone, będą zbyt wilgotne a przez to podatne na zapleśnienie lub sfermentowanie.

Łuskanie suchych owoców kawy premium

łuskarka do suchych owoców kawyPo wysuszeniu owoce są przechowywane w specjalnych silosach dopóki nie zostaną przesłane do młyna, gdzie odbywa się proces łuskania, sortowania i pakowania ziaren. W tym procesie wszystkie zewnętrzne warstwy zostają usunięte przez mechaniczne łuszczarki.

Stosowanie metody suchej

Metodą suchą przetwarzanych jest około 90% kawy arabika z Brazylii, większość kaw z Etiopii, Haiti i Paragwaju, a także niektóre arabiki produkowane w Indiach i Ekwadorze. Ponadto tą metodą przetwarzane są prawie wszystkie robusty. Metoda ta nie jest stosowana w rejonach bardzo deszczowych, gdzie wysoka wilgotność powietrza i częste opady w okresie zbiorów uniemożliwiają jej zastosowanie.

Kawowe źródła

  1. coffeereaserch.org
  2. wikipedia.org
  3. fot. Suche owoce kawy arabika, autor: L. Shyamal, na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 2.5 Generic
  4. fot. Suszone i świeże owoce kawy robusta, autor: DXLINH, na licencji: Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported
  5. fot. Łuskarka do suszonych owoców kawy, materiały promocyjne firmy VMAC Industries

 

By

Arabica Typica – pierwsza kawa arabska

Rycina przedstawiająca drzewko kawowcaNajstarszą i przez wielu uważaną za najlepszą odmianą kawy z gatunku Arabica jest Arabica Typica. Początkowo sądzono, że wywodzi się z Jemenu, gdyż z to właśnie na Półwyspie Arabskim Europejczycy po raz pierwszy się z nią zetknęli. Z Arabii pochodziły również wszystkie sadzonki, które dały początek wielu późniejszym odmianom. Powstawały one początkowo w wyniku naturalnych mutacji, a później w wyniku celowego krzyżowania. Arabica Typica charakteryzuje się wyjątkowo dobrym profilem smakowym, wyważonym o delikatnej kwasowości i słodkim pełnym smakiem. Posiada niestety niską produktywność.

Odmiana: Arabica Typica
Typ: Najstarsza odmiana c. arabica
Odmiany powiązane: Arabica Blue Mountain, Arabica Java i wiele innych
Pochodzenie: Etiopia
Data wprowadzenia do uprawy: X wiek
Rozpowszechnione w: Cały Świat
Optymalne położenie plantacji: Łatwo się adaptuje
Budowa kawowca: Wysokość 3,5 – 4,6 metrów
Owoce: Średniej wielkości
Dominujący kolor owoców: czerwony
Liście: wąskie
Produktywność: niska
Odporność: Nieodporna na choroby atakujące kawowce
Wymagania: Preferuje duże wysokości
Jakość i charakter kawy: Wysoka jakoś, pełny i czysty smak, czysta kwasowość. Jakość wzrasta im wyżej położona jest uprawa.
Fakty: Arabica Typica jest najstarszą znaną odmianą gatunku Cafea. Początkowo sądzono, że pochodzi z Jemenu, gdyż z tego kraju pochodziły wszystkie sadzonki tej odmiany. Dopiero w XX wieku potwierdzono pochodzenie z Etiopii.

Kawowe źródła:

  1. wikipedia.org

  2. coffeeresearch.org

  3. Rycina autorstwa Linneusza przedstawiająca Coffea Arabica Typica
Dowiedz się więcej o Poczcie Kawowej
i odbierz swój RABAT na PIERWSZĄ subskrypcję
świeżo palonej kawy w PocztaKawowa.com!
Chcę 5% rabatChcę przejść do Bloga