Poczta Kawowa | Blog

Wszystko o kawie…

By

Kawa Arabica – najlepsza kawa ziarnista

kolorowa rycina z książki z XIX wieku przedstawiwająca gałązkę kawowca arabikiKawa arabika lub kawa arabska, nazwa botaniczna coffea arabicea jest to gatunek kawy (caffea z rodziny marzanowatych – rubiceae). Roślina pochodzi z wyżyn centralnej Etiopii w Afryce, choć przez długie lata przypisywano jej pochodzenie arabskie, stąd nadana przez Linneusza w XVIII wieku nazwa.

W Etiopii i na Półwyspie Arabskim uprawiana od około X wieku. W chwili obecnej coffea arabica odpowiada za 70-80% światowej produkcji kawy.

Budowa biologiczna kawowców gatunku arabika

Rycina przedsatwiająca kawowiec oraz gałązkę z kwiatem i owocami Coffea Arabica

Dziko rosnące kawowce odmiany arabika są drzewami osiągającymi wysokość od 4 do 6 metrów. Korzeń kawowca jest palowy i osiąga długość do 2,5 metra z licznymi odgałęzieniami. Arabika ma ulistnienie nakrzyżległe, liście są ciemnozielone, skórzaste i lancetowate o długości 6-12 centymetrów i szerokości 4-8 centymetrów. Arabika w przeciwieństwie do pozostałych odmian kawy jest samopylna. Posiada 4 pary chromosomów.

Kwitnienie i owocowanie kawowców z gatunku c. arabica

kwitnące drzewko kawowca z gatunku Arabica

Od momentu posadzenia do pierwszego kwitnienia upływa okres około 3-4 lat. Kwiaty wyrastają z szypułek liści i mają białą zrostopłatkową koronę o średnicy około 15 milimetrów, rosną w gęstych pękach. Kwitnienie trwa zaledwie parę dni. Kwiaty mają intensywny, podobny do jaśminu zapach. Owoce pojawiają się zaraz po przekwitnięciu. Owoce (trześnie) są mięsistymi pestkowcami, dojrzałe osiągają średnicę 10-15 milimetrów, rosną na krótkich szypułkach. Od momentu kwitnięcia do zbiorów mija z reguły 8-9 miesięcy. Dojrzałe owoce kawy mają kolor ciemno-czerwony i zawierają dwa nasiona (ziarna kawy).

Warunki uprawy kawy arabskiej

Pełną dojrzałość i wydajność kawowce odmiany arabika uzyskują po około siedmiu latach od posadzenia. Długość życia kawowca gatunku arabica może przekroczyć 100 lat, jednak kwitnie tylko do wieku około 50-60 lat, a wysoką wydajność utrzymuje do około 20 roku życia. Dla prawidłowego wzrostu potrzebuje średniorocznych opadów na poziomie 1500-1800 mm na metr kwadratowy i wilgotności względnej na poziomie 60-70%. W powszechnej opinii uznawana za delikatną, jest jednak odporna na suszę – kawowce potrafią przetrwać do 3 miesięcy bez opadów deszczu nie więdnąc. Duże wahania temperatur, również nie robią na tej roślinie wrażenia i choć nie lubi mrozu jest w stanie przetrwać w przedziale temperatur od 7 do 30ºC. Optymalny dla wzrostu przedział temperatury to 18-22ºC. Kawowce odmiany arabica są roślinami wyżynnymi, najlepiej rosną na wysokościach od 1000 do 2400 metrów nad poziomem morza. Najlepsze warunki do wzrostu to zacienienie innymi drzewami.

Spore wymagania i brak odporności na choroby kawowców gatunku arabika

Brązowe plamy rdzy kawowej na liści kawowca z gatunku Arabikaawowce odmiany arabika są bardzo czułe na złe warunki uprawy, przymrozki i zakwaszona ziemia mogą wpłynąć bardzo negatywnie zarówno na wysokość, jak i jakość plonów. Wymagają ponadto wielu zabiegów ochronnych, gdyż są całkowicie nieodporne na wiele chorób nękających kawowce np. rdzę kawową. Plony uzyskiwane z plantacji kawowców są zależne oczywiście od wielu czynników, lecz generalnie w przypadku kawowców odmiany arabika nie da się uzyskać plonów wyższych niż około 1200 kilogramów z hektara plantacji, a często są one niższe. Zwłaszcza w przypadku upraw kaw specjalistycznych i gourmet nie można spodziewać się zbyt wysokich plonów, gdyż ekstensywne uprawy w przypadku kawy arabika nie wpływają dobrze na jej jakość.

Jakość i charakter kaw gourmet

Kobieta dokonująca oceny organoleptycznej naparu z kawy arabika

Jakość jest w przypadku kawy arabika zdecydowanie wyższa niż w przypadku innych gatunków kawy tj. Coffea Canephora (popularnej robusty) i Coffea Liberica. Zależy ona oczywiście od wielu czynników, między innymi odmiany kawowca, sposobu uprawy, wysokości nad poziomem morza na jakiej kawa była uprawiana i wielu innych. Generalnie jednak kawa zaparzana ze świeżopalonych i świeżozmielonych ziaren Arabiki będzie zdecydowanie lepsza niż z innych gatunków kawowca.

Wielość odmian kawy arabica

Gałązka kawowca arabika margogype

Gatunek Coffea Arabica charakteryzuje się niezwykłą zdolnością do adaptacji do nowych warunków uprawy. Powoduje to jednak częste mutacje i powstawanie nowych odmian. Za klasyczną i pierwszą odmianę kawy z gatunku arabica jest uznawana Arabica Typica pochodząca z Etiopii. Późniejsze „podróże” drzewka kawowego po Świecie powodowały powstawanie coraz to nowych mutacji i w chwili obecnej wyróżnia się od kilkudziesięciu do ponad stu odmian kawowców z gatunku Coffea Arabica.

Kawowe źródła:

  1. wikipedia.org
  2. coffeeresearch.org
  3. „Coffee: A Guide to Buying, Brewing and Enjoying” Kenneth Davids
  4. „Tajemnice kawy” Sara Magdalena Woźny
  5. „Kolorowa rycina Coffea Arabica”, autor: Francisco Manuel Blanco 1880r., domena publiczna
  6. „Rycina czarnobiała Coffea Arabica”, autor Udo Dammer, 1908r., domena publiczna
  7. Fot. „Kwiat Coffea Arabica”, autor: Ctavano, na licencji cc a 2.5 g
  8. Fot. „Rdza kawowa”, autor: Smartse, na licencji cc a-s a 3.0 u
  9. Fot. „Cupping kawy”, autor: Visitor7, na licencji cc a-s a 3.0 u
  10. Grafika przedstawiająca jedną z mutacji Arabica Typica – Arabica Maragogype
Dowiedz się więcej o Poczcie Kawowej
i odbierz swój RABAT na PIERWSZĄ subskrypcję
świeżo palonej kawy w PocztaKawowa.com!
Chcę 5% rabatChcę przejść do Bloga