Poczta Kawowa | Blog

Wszystko o kawie…

By

Kawa w Holandii

Vincent van Gogh, Bezdomny pijący kawę, kawa w holandii, Holendrzy posiedli wiedzę na temat kawy dość wcześnie ze względu na ich kontakty z Orientem i Wenecją, a także bliskość geograficzną z Niemcami, gdzie Rauwolf jako pierwszy napisał o kawie w 1582 roku.

Holendrzy od zawsze wykazywali talent do kupiectwa i cechowali się niezwykłym sprytem handlowym. Jako pierwsi wpadli na pomysł, aby kawę uprawiać w swoich posiadłościach kolonialnych, chcąc uczynić Holandię centrum światowego handlu tym produktem. Wedle współczesnych standardów Holenderska Kompania Wschodnioindyjska była pionierem w produkcji kawy, zakładając na Jawie jedną z pierwszych eksperymentalnych plantacji.

Holenderska Kompania Wschodnioindyjska a kawa

Holenderska Kompania Wschodnioindyjska została założona w 1602 roku. Już w 1614 roku holenderscy kupcy odwiedzili Aden w celu zbadania potencjału handlowego kawy. W 1616 roku Pieter Van den Broeck przywiózł pierwsze ziarna kawy do Holandii. W 1640 roku inny holenderski kupiec, zwany Wurffbain, oferował transport kawy z Mochy.

Pierwsze plantacje na Cejlonie

Gdy w końcu Holendrom udało się przejąć z rąk portugalskich Cejlon w 1658 roku, zaczęli tam uprawę kawy. Sama roślina została sprowadzona na wyspę przez Arabów jeszcze przed inwazją portugalską w 1505 roku, jednak dopiero około 1690 można mówić o bardziej systematycznej uprawie kawy na Cejlonie.

Pierwsze kawiarnie w Amsterdamie

Regularne transporty kawy z Mochy do Amsterdamu rozpoczęły się w 1663 roku. Później zaopatrzenie zaczęło przybywać z wybrzeży Malabar.
Pasqua Rosee, który otworzył pierwszą kawiarnię w Londynie w 1652 roku, jest uznawany za popularyzatora kawy również w Holandii, sprzedając ją publicznie w 1664 roku. Pierwsza kawiarnia została otwarta w Korten Voorhout, w Hadze, pod patronatem pisarza Van Essena, inni wkrótce poszli w jego ślady otwierając kawiarnie w Amsterdamie i Haarlem.

Kawa z Jawy

Za namową Nicolaasa Witsena, burmistrza Amsterdamu i namiestnika Kompanii Wschodnio-indyjskiej, Adrian Van Ommen, dowódca garnizonu na Malabarze, wysłał pierwsze sadzonki kawy arabskiej na Jawę w 1696, rozpoczynając tym samym nowy rozdział w historii kawy. Pierwsze sadzonki zostały zniszczone przez powódź, ale w 1699 wysłano kolejny transport, dzięki któremu rozwinął się handel kawą z Holenderskich Indii Wschodnich, a nazwa Jawa jest utożsamiana w wielu krajach z kawą.
Próbna przesyłka kawy uprawianej w pobliżu Batavia została przesłana do Amsterdamu w 1706 roku, dostarczono również drzewko kawowe jako eksponat do ogrodów botanicznych. Roślina ta stała się protoplastą większości kaw z Indii Zachodnich i Ameryki.
Pierwszy komercyjny transport kawy z Jawy dotarł do Amsterdamu w 1711 roku. Były to 894 funty ziaren kawy z plantacji Jakatra oraz z wnętrza wyspy. Na pierwszej licytacji publicznej, kawa ta została sprzedana za dwadzieścia trzy i dwie trzecie stuivers (waluta holenderska – 1/20 guldena) za funt amsterdamski (0,4941 kg). (według dutchancestrycoach.com – w walucie współczesnej jest to około 80 Euro).

Kawa a niewolnictwo w Indiach Wschodnich

Holenderska Kompania Wschodnioindyjska jest jednak również odpowiedzialna za negatywne skutki wzrostu zainteresowania kawą. Holendrzy nałożyli na lokalnych władców podatki, których spłaty domagali się w formie ziaren kawy. Początkowo płacili za kawę wysokie ceny zachęcając tym samym do rozwoju plantacji. Takie działania prowadziły do zwiększonego zapotrzebowania na siłę roboczą, która w większości przypadków płynęła z pracy niewolników. W przypadku Indii Wschodnich nie można mówić, tak jak w przypadku Ameryki, o jednym źródle niewolników. Byli to Afrykanie, Hindusi z Malabar, a nawet ludność miejscowa. Handel niewolnikami nie był nowością na tych terenach – był praktykowany zarówno przez mieszkańców Indii, Chin jak i Arabów. Europejczycy niewątpliwie przyczynili się jednak do znacznego wzrostu skali tego zjawiska, a Holenderska Kompania Wschodnioindyjska odegrała w tym procederze znaczącą rolę. Holendrzy handlowali zarówno kawą, jak i niewolnikami ją uprawiającymi.

W XVIII wieku, gdy znaczna produkcja kawy wpłynęła na spadek cen na europejskich giełdach, Holendrzy znacznie obniżyli ceny proponowane producentom kawy. Wykorzystując swoją monopolistyczną pozycję na tych terenach, Kompania Wschodnioindyjska uniemożliwiła sprzedaż kawy innym odbiorcom po wyższych cenach, przyczyniając się jednocześnie do pogorszenia warunków życia zarówno miejscowych producentów, jak i niewolników.

Kawowe źródła:

  1. „All About Coffee” William H. Ukers
  2. www.dutchancestrycoach.com/historic-calculator.php
  3. www.kitlv-journals.nl/index.php/nwig/article/viewFile/3580/4340
  4. zdjęcie: Bezdomny Pijący Kawę, Vincent Van Gogh 1882 r, źródło: wikipaintings.org

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 
Dowiedz się więcej o Poczcie Kawowej
i odbierz swój RABAT na PIERWSZĄ subskrypcję
świeżo palonej kawy w PocztaKawowa.com!
Chcę 5% rabatChcę przejść do Bloga